Te historie napisało życie...
Blog > Komentarze do wpisu
Śląska Sykstyna
Kościół parafialny p.w. św. Jakuba Apostoła w Małujowicach pierwotnie poświęcony był Wszystkim Świętym. Pierwsze wzmianki o nim pochodzą już z 1288r. W latach 1309-1534 pieczę nad świątynią objęły siostry dominikanki z Wrocławia. Obecny kształt nadała jej XIV-wieczna przebudowa. W XVI stuleciu wybudowano wieżę kościoła. Pomiędzy 1534r. a 1945r. był on własnością gminy ewangelickiej.

Ten orientowany dom boży jest budowlą jednonawową. W jego dwuprzęsłowym prezbiterium znajduje się późnobarokowy ołtarz z 1680r., z rzeźbami św. Augustyna i św. Norberta oraz w zwieńczeniu świętych Jerzego, Agnieszki, Cecylii i Floriana. W świątyni znaleźć można również późnorenesansową ambonę, późnogotyckie tabernakulum, gotycką chrzcielnicę, chór muzyczny z 1717 r., obraz Chrystusa na Górze Oliwnej namalowany w 1 połowie XIX w. oraz figury Matki Boskiej Bolesnej (ok. 1500), św. Andrzeja i św. Bartłomieja.

Kościół otoczony jest gotyckim, kamiennym murem. Przy nim, od strony nawy północnej świątyni znajduje się, częściowo uszkodzony, średniowieczny krzyż pokutny.

Polichromie

Wnętrze małujowickiego domu bożego zdobią gotyckie malowidła, powstałe w czterech fazach. Najstarsze pochodzą z 2 połowy XIV w. i wykonane zostały pod wpływem warsztatu Teodoryka z Pragi (świadczą o tym cechy malarstwa – realizm postaci ukazanych w ruchu, zastosowanie światłocienia, plam barwnych, różnej tonacji tego samego koloru oraz brak konturu). Odszukać je możemy na ścianach szczytowych nawy ponad stropem. Te umieszczone na zachodniej przedstawiają sceny Stworzenia Ewy, Grzechu Pierworodnego i Wygnania z Raju, na wschodniej zaś podziwiać możemy Pokłon Trzech Króli oraz Zwiastowanie Pasterzom.

Malowidła II fazy pochodzą z lat 1450-60. Na ścianach prezbiterium namalowano wówczas Dzieciństwo Jezusa oraz Cnoty Krzyżujące Chrystusa.

Powstałe w III fazie, tj. przed 1483r. polichromie zdobią nawę świątyni. Na trzech ścianach rozmieszczono w pięciu rzędach liczne sceny ze Starego i Nowego Testamentu, stanowiące doskonały przykład ówczesnej Biblii Pauperum (Biblii Ubogich). Ujrzymy na nich m. in. sceny Stworzenia Świata, Wyprowadzenia Izraelitów z Egiptu do Ziemi Obiecanej, Narodzin i Ukrzyżowania Chrystusa oraz Sądu Ostatecznego.

W ostatnim, IV okresie, przypadającym na 1 połowę XVI w., powstała dekoracja patronowa stropu nawy. Natenczas ok. 640 desek stropu pokryto wzorami roślinnymi, zwierzęcymi, geometrycznymi oraz heraldycznymi.

Trzeba tu podkreślić, że podczas dziewiętnastowiecznej renowacji wiele malowideł z II i III okresu zostało przemalowanych bądź też domalowanych, co spowodowało utratę autentyczności oraz wartości malujowickich polichromii.

Legenda o widłach i zamurowanych drzwiach

Małujowicki kościół posiadał dawniej również boczne wejście od północy, które dziś jest zamurowane. Dlaczego tak się stało, mówi nam następująca historia:

Pewna dziewczyna nie dochowała wierności narzeczonemu i wybrała sobie innego. Zdradzony kochanek poprzysiągł jej zemstę. W dniu zaślubin niewiernej lubej pracował w polu, rozrzucając widłami nawóz. Nie mogąc skupić myśli postanowił zobaczyć swą byłą ukochaną na ślubnym kobiercu. Wmieszawszy się w tłum weselników stanął na placu nieopodal furtki. W kierunku odrzuconego natychmiast skierowały się drwiące spojrzenia, lecz zbliżający się orszak weselny kazał wszystkim o nim zapomnieć. Za to w jego głowie kotłowały się gorączkowe myśli. Oto miała ukazać się jego oczom w weselnych szatach, i w dodatku z innym ta, którą kiedyś tak bardzo kochał i która tak go zraniła. Gdy wreszcie ją ujrzał, szyderczo się do niego uśmiechającą, jego oczy ziały nienawiścią, a dłonie gorączkowo zaciskały się na widłach. Nie mogąc już tego dłużej znieść i postradawszy całkowicie panowanie nad sobą, wwiercił ostrza wideł w piersi niewiernej narzeczonej.

Od tego czasu ludzie unikali tego zbezczeszczonego miejsca, a furtkę i wejście do kościoła zamurowano.

Paweł Pawlita

Źródła:

  1. Katalog zabytków sztuki w Polsce, t.VII, z.1, Warszawa 1961
  2. Fräger Paul, Sagen aus Stadt und Kreis Brieg, Brieg 1922
poniedziałek, 01 września 2008, hiberni

Polecane wpisy

Stronę monitoruje stat24