Te historie napisało życie...
Blog > Komentarze do wpisu
Zapomniany kirkut
Cäcilie Friedländer, Fabian Rosenthal, Dorothea Schlesinger, Moritz Proskauer, Henriette Heimann to tylko niektóre nazwiska wyryte na nagrobkach znajdujących się na brzeskim cmentarzu żydowskim. Kupcy, handlarze, gorzelnicy, księgarze, sprzedawcy spoczywają wśród drzew, krzewów, nieuprzątniętych liści i zielstwa. Rzadko ktoś do nich zagląda.

Nadchodzi czas zadumy, refleksji nad tymi, którzy odeszli i nad nami samymi. Znów zapalimy znicze, zetrzemy brud z nagrobnej płyty, przysiądziemy na chwilę na cmentarnej ławeczce. Nie zapomnijmy przy tym o tych, o których dawno już nikt nie pamięta.

Pod dawidową gwiazdą

Nekropolia znajduje się przy ulicy Makarskiego w sąsiedztwie kościoła p.w. Miłosierdzia Bożego. Otoczona jest siatką, a wejście do niej stanowi zawsze otwarta żelazna furtka z gwiazdą Dawida.

Na niewielkiej powierzchni (około 0,5 ha) znajduje się nieco ponad 150 macew (płyt nagrobnych). Dominują te wykonane z szarego piaskowca. Ich dekoracja jest bardzo skąpa – ogranicza się motywów roślinnych i symboli takich jak dłonie kapłana czy dzbany lewitów. Często występują, jako symbol śmierci, złamane drzewa lub świece. Napisy na nagrobkach są zarówno w języku niemieckim, jak i hebrajskim.

Daty i liczby

Brzeska gmina żydowska otrzymała zgodę na przeznaczenie pod cmentarz parceli przy ówczesnej Schlüsselndorferstraße od brzeskiego magistratu 22 marca 1798r. (oficjalnie teren nabyła dopiero 65 lat później). Pierwszy pochówek miał się odbyć już w 1801r., a ostatni w 1942r. Najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1803r.

Obecnie, mimo kilku przewróconych i popękanych macew, cmentarz jest, można powiedzieć, w nienajgorszym stanie. Zawdzięczamy to lokalnej młodzieży, która w 2004 r uporządkowała teren. Od tamtego czasu minęły już jednak 4 lata. Warto by czasem ktoś tam zajrzał, posprzątał, oddał szacunek zmarłym. Należy im się to.

Paweł Pawlita

Brzeska Powiatowa

 Źródło: Peszko Andrzej, Wieże wiary, rzecz o stosunkach wyznaniowych w Brzegu od II polowy XVIII do końca XIX wieku, Brzeg 2008

 

 

niedziela, 26 października 2008, hiberni

Polecane wpisy

  • Transfer

    Maj 1945r. III Rzesza kapituluje. II wojna światowa dobiega końca. Brzeżanie, którzy jeszcze cztery miesiące wcześniej musieli uciekać przed radziecką ofensywą,

  • Brzeski Zuchthaus. Post scriptum

    Chciałbym serdecznie podziękować czytelnikom za zainteresowanie moim cyklem poświęconym brzeskiemu więzieniu o zaostrzonym rygorze. Jestem również wdzięczny ukr

  • Brzeski Zuchthaus (3)

    W okresie 1939-1945, jak pisze L. Izbiński w publikacji „Patrioci czescy w brzeskim więzieniu”, w Zuchthausie w Brzegu przebywali Polacy, Czesi, Żyd

Komentarze
Gość: Madzia, *.chello.pl
2008/10/27 19:04:43
Bardzo ciekawy tekst, tylko szkoda, że taki krótki :P
Stronę monitoruje stat24